نیمه شعبان روزی است که منجی عالم بشریت حضرت مهدی (عج) به دنیا آمده اند. این روز فضیلت های بسیاری دارد که در روایات بسیاری آمده است.

 بنا به فرموده پیامبر اکرم (ص) به نقل از حضرت جبرئیل : خداوند در این روز زمان های مرگ را تعیین می کند و روزی های یکسال را تقسیم می کند. هرکس در این روز با تسبیح ، تکبیر ، اسغفار، تهلیل، تطوع شب را صبح کند، جایگاه و منزل او در بهشت خواهد بود.

 پس در این روز دعای زیر را بخوانیم.

 بسم الله الرحمن الرحیم

 اَللّهُمَّ بِحَقِّ لَیْلَتِنا [هذِهِ] وَ مَوْلُودِها

خدایا به حق این شبى که ما در آنیم و به حق آنکس که در آن به دنیا آمده

 وَ حُجَّتِکَ وَ مَوْعُودِهَا الَّتى قَرَنْتَ اِلى فَضْلِها فَضْلاً فَتَمَّتْ کَلِمَتُکَ

و حجتت و موعود آن که همراه کردى به فضیلت این شب فضیلت دیگرى و بدین سبب تمام شد کلمه تو

 صِدْقاً وَ عَدْلاً لا مُبَدِّلَ لِکَلِماتِکَ وَ لا مُعَقِّبَ لاِیاتِکَ نُورُکَ الْمُتَاَلِّقُ

براستى و عدالت تغییر دهنده اى براى کلمات تو نیست و پس زننده اى براى آیات تو نیست آن نور درخشانت

 وَ ضِیاَّؤُکَ الْمُشْرِقُ وَ الْعَلَمُ النُّورُ فى طَخْیاَّءِ الدَّیْجُورِ الْغائِبُ

و آن روشنى فروزانت و آن نشانه نورانى در شب تاریک ظلمانى آن پنهان

 الْمَسْتُورُ جَلَّ مَوْلِدُهُ وَ کَرُمَ مَحْتِدُهُ وَالْمَلاَّئِکَةُ شُهَّدُهُ وَاللّهُ ناصِرُهُ

غایب از انظار که ولادتش بزرگ و کریم الاصل بود و فرشتگان گواهان اویند و خدا یاور

 وَ مُؤَیِّدُهُ اِذا آنَ میعادُهُ وَ الْمَلاَّئِکَةُ اَمْدادُهُ سَیْفُ اللّهِ الَّذى لا یَنْبوُ

و کمک کار او است در آن هنگام که وعده اش برسد و فرشتگان مددکارش باشند آن شمشیر برنده خدا که کُند نشود

 وَ نُورُهُ الَّذى لا یَخْبوُ وَ ذوُالْحِلْمِ الَّذى لا یَصْبوُا مَدارُ الَّدهْرِ

و نور او که خاموش نگردد و بردبارى که کار بى رویه انجام ندهد چرخ روزگار بخاطر او گردش کند

 وَ نَوامیسُ الْعَصْرِ وَ وُلاةُ الاْمْرِ وَ الْمُنَزَّلُ عَلَیْهِمْ ما یَتَنَزَّلُ فى لَیْلَةِ

و او و پدران معصومش نوامیس هر عصر و والیان امر خدایند در شب قدر آنچه نازل شود بر ایشان نازل گردد

 الْقَدْرِ وَ اَصْحابُ الْحَشْرِ وَ النَّشْرِ تَراجِمَةُ وَحْیِهِ وَ وُلاةُ اَمْرِهِ وَ نَهْیِهِ

و آنهایند صاحبان حشر و نشر و مفسران وحى خدا و سرپرستان امر و نهى او

 اَللّهُمَّ فَصَلِّ عَلى خاتِمِهْم وَ قآئِمِهِمُ الْمَسْتُورِ عَنْ عَوالِمِهِمْ

خدایا پس درود فرست بر خاتم ایشان و قائمشان که در پس پرده است از عوالم آنها

 اَللّهُمَّ وَ اَدْرِکَ بِنا اءَیّامَهُ وَ ظُهُورَهُ وَ قِیامَهُ وَ اجْعَلْنا مِنْ اَنْصارِهِ وَ اقْرِنْ ثارَنا

خدایا ما را به روزگار او و زمان ظهور و قیامش برسان و از جمله یارانش قرارمان ده و خونخواهى ما را

 بِثارِهِ وَ اکْتُبْنا فى اَعْوانِهِ وَ خُلَصاَّئِهِ وَ اَحْیِنا فى دَوْلَتِهِ ناعِمینَ

به خونخواهى او مقرون گردان و نام ما را در زمره یاران و مخصوصانش ثبت فرما و ما را در دولتش شادکام

 وَ بِصُحْبَتِهِ غانِمینَ وَ بِحَقِّهِ قآئِمینَ وَ مِنَ السُّوَّءِ سالِمینَ

و متنعم و به هم نشینیش بهره مند و به گرفتن حقش پا بر جا بدار و از بدیها بر کنارمان کن

 یا اَرْحَمَ الرّاحِمینَ وَ الْحَمْدُلِلّهِ رَبِّ الْعالَمینَ وَ صَلَواتُهُ عَلى سَیِّدِنا مُحَمَّدٍ خاتَمِ النَّبِیّینَ وَالْمُرْسَلینَ وَ عَلى اَهْلِ بَیْتِهِ الصّادِقینَ وَ عِتْرَتِهَ النّاطِقینَ

اى مهربانترین مهربانان و ستایش خاص خدا پروردگار جهانیان است و درودهاى او بر آقاى ما محمد خاتم پیامبران و مرسلین و بر خاندان راستگو و عترت حقگویش باد.

 وَ الْعَنْ جَمیعَ الظّالِمینَ و احْکُمْ بَیْنَنا وَ بَیْنَهُمْ یا اَحْکَمَ الْحاکِمینَ

و از رحمت خود دور ساز تمام ستمکاران را و میان ما و ایشان داورى کن اى محکمترین حکم کنندگان.

اعمال مخصوص در ادامه مطلب   

اعمال نیمه شعبان

حقیقت عبودیت و بندگی خداوند دعاست. دعا رو آوردن همه نیاز است به درگاه غنی مطلق چه اینكه اعتبار انسان به درگاه خالق بی‌همتا به همین دعاست و هدف از آفرینش تمامی موجودات به بندگی و اطاعت آنان است. اگرچه همه ایام مبارك است اما در بین ایام سال ماه شعبان و و در بین شعبان، نیمه آن به جهت تعلق به شخصیتی كه جان جانان و فرمان فرمای فرامین ممكنات است، اعتبار آن را صد چندان می كند نیمه شعبان لیلة القدر همة اولیاء و عاشقان خداست. آنان كه دل در گرو معبود بسته‌اند و رنج و محنت غروب غمبار غیبت را به تن خریده‌اند چشم انتظار صبح صادق صداقت و عدالتند.

امام علی علیه السلام به نقل از پیامبر صل الله علیه و آله می‌فرماید: «خداوند متعال در شب نیمه شعبان فرشته‌ای را نازل فرموده كه از غروب خورشید تا طلوع فجر ندا می‌دهد: «آیا توبه‌كننده‌ای در این شب است تا او را بیامرزم و آیا طالب رزقی است تا او را رزق بدهم»(1)
امام محمد باقر علیه السلام، در فضیلت شب نیمه شعبان می‌فرماید: «شب نیمه شعبان، پس از شب قدر بافضیلت‌ترین شب‌هاست. در آن شب خداوند به بندگان عطا می‌كند و بر آنان منت نهاده و ایشان را می‌بخشد بنابراین در تقرب به خدا در آن شب كوشش كنید، زیرا خداوند به ذات خود قسم یاد كرده هیچ سائلی را در آن شب رد نكند مادامی كه درباره معصیت از خداوند چیزی نخواهد.»(2)
در روایتی دیگر امام رضا علیه السلام هم درباره فضیلت این شب فرمود: «این نیمه شعبان است كه خداوند، بنده‌ها را از آتش جهنم آزاده نموده، گناهان كبیره آنان را می‌آمرزد. بنابراین در این شب ذكر خداوند تبارك و تعالی و دعا و استغفار زیاد داشته باشید زیرا كه پدرم فرمود: دعا در این شب مستجاب است.»(3)

شب نیمه شعبان فضیلت‌های زیادی دارد كه افق آن در تشبیه پیامبر اعظم صل الله علیه و آله نمایان است. ایشان می‌فرماید: «علی بن ابی طالب در میان اهل بیت پیامبر صل الله علیه و آله به مانند فضیلت نیمه شعبان بر سایر ایام است».(4)

برای این شب عزیز و مبارك كه میلاد سلطان عصر و قلوب است، اعمالی است كه این اعمال بر دو قسم است:

1. دعاها و زیارات 2. نماز

اما قسم اول:

1. غسل.
2. احیاء این شب به نماز و دعا واستغفار.
3. زیارت سالار شهیدان مولی الكونین ابا عبدالله الحسین علیه السلام كه افضل اعمال این شب است.

كه اقل زیارت این است كه بر بامی برآید و به طرف راست و چپ نگاه كند پس سر به آسمان بلند كند و به این كلمات آن امام همام را زیارت كند:
«السلام علیك یا ابا عبدالله، السلام علیك و رحمة الله و بركاته».

نقل دیگری در زیارت حضرت سید‌الشهداء علیه السلام

استاد بزرگوار حضرت آیت‌الله العظمی وحید خراسانی دامت‌بركاته می‌فرمودند:

هر كس به این كلمات در هر زمان و مكان اباعبد‌الله الحسین علیه السلام را مورد خطاب قرار دهد برایش ثواب زیارت كامل امام حسین علیه السلام نوشته شود كه همانند زیارت خدا می‌توان در عرش كبریایی است و آن كلمات این است:


سه مرتبه بگویید «السلام علیك یا اباعبدالله و علی المستشهدین بین یدیك و رحمة الله و بركاته».

و البته برای امام حسین علیه السلام در این شب زیارت مخصوص دیگری نقل شده كه در باب زیارات امام حسین علیه السلام حاج شیخ عباس قمی در كتاب شریف مفاتیح الجنان بدان اشاره فرموده است.
4. خواندن دعای كمیل.
5. خواندن این دعا كه بمنزله زیارت امام زمان علیه السلام است. «اللهم بحق لیلتنا هذه و مولودها ... ».
6. دعایی كه امام صادق علیه السلام فرموده‌اند: «اللهم انت الحی القدیم ...».
7. دعایی كه پیامبر اكرم صل الله علیه و آله فرمودند: «اللهم انت الحی القیوم ...».
8. خواندن این دعا: الهی تعرض لك فی هذا اللیل ...».
9. خواندن صلوات كه هر روز بعد از زوال (بعد از نماز ظهر) می‌خوانند: « اللهم صل علی محمد و آل محمد شجرة النبوة ...».
10. هر یك از «سبحان الله و الحمد لله و الله اكبر و لا اله الا الله» را 100 مرتبه بگوید.

و اما نمازها

1. پس از نماز عشاء، دو ركعت نماز بخواند در ركعت اول حمد و سوره قل یا ایها الكافرون و در ركعت دوم سوره مباركه حمد و سوره قل هو الله احد و نماز را تمام كند، بعد از سلام، تسبیحات حضرت زهرا(س).

سپس این دعا را بخواند: «یا من الله ماجأ العباد …».

2. خواندن نماز جناب جعفر طیار كه كیفیت آن چنین است: چهار ركعت است، همانند نماز صبح در نماز اول بعد از سوره مباركه حمد، سوره اذا زلزلت الارض زلزالها و در ركعت دوم بعد از حمد سوره والعادیات. و در نماز دوم ركعت اول بعد از سوره حمد اذا جاء نصر الله والفتح و در ركعت دوم بعد از حمد، سوره قد هو الله احد. در این چهار ركعت در حالت قیام بعد از تمام شدن حمد و سوره، ذكر سبحان‌الله و الحمد لله و لا اله الا و الله اكبر را 15 مرتبه می گوید و در ركوع 10 مرتبه و پس از ركوع در حالت ایستاده 10 مرتبه و در سجده اول 10 مرتبه و بعد از اینكه سر برداشت و نشست 10 مرتبه و در سجده دوم، 10 مرتبه و پس از آن كه از سجده دوم سر برداشت باز 10 مرتبه كه مجموع این تسبیحات 300 مرتبه می‌شود.

3. خواندن 4 ركعت نماز: در هر ركعت حمد یك مرتبه و پس از حمد قل هو الله احد 100 مرتبه می خواند و بعد از اینكه نماز تمام شد این دعا را می خواند: «اللهم انی الیك فقیر ...».

4. خواندن صد ركعت نماز (50 تا دو ركعتی) در هر ركعت یك مرتبه حمد و 10 مرتبه سوره قل هو الله احد.

5. شش ركعت نماز در هر ركعت بعد از سوره حمد، سوره یس. تبارك الملك و سوره توحید.
--------------------------------------------------------------------------------

[1] . ثواب الاعمال، ج3، ص323؛ بحارالانوار، ج98، ص415.
[2] . مصباح المتهجد، ص831، مصباح الزائر، ص405، مفاتیح الجنان، اعمال
شب نیمه شعبان. [3] . مصباح المتهجد، ص837. [4] .
بحارالانوار، ج37، ص52.

سفارش آیت الله وحید برای نیمه شعبان

معظم له منتظران حضرت را به دعا و توسل عمومی جهت تعجیل ظهور امام عصر علیه السلام در شب نیمه شعبان توصیه نموده و یادآور شده‌اند.

در آستانه نیمه شعبان حضرت آیت الله وحید توصیه مهمی را برای عموم مردم نمودند متن این توصیه که در پایگاه اطلاع رسانی معظم له موجود است به این قرار می باشد:

با توجه به روایات نقل شده از اهل بیت علیهم السلام در مورد تأثیر دعای همگانی و نیز بر اساس اهمیت فوق العاده شب نیمه شعبان که هم شب میلاد آن امام رحمت و مهربانی و هم با فضیلت ترین شب سال پس از شب قدر است.

آیت‌الله العظمی وحید خراسانی تاکید کرده‌‌اند: سزاوار است عموم مؤمنین و مؤمنات در آن شب عزیز پس از قرائت سوره یس و اهداء آن به آستان مقدس ولیعصر ارواحنا فداه و خواندن زیارت سلام علی آل یس، رأس ساعت 11 شب نیمه شعبان دعای فرج را بخوانند و تعجیل ظهور مولود نیمه شعبان را از خداوند متعال درخواست کنند.

همچنین مناسب است تا در تمامی مکان های مقدس و مجالس جشن و سروری که در آن شب تشکیل می‌گردد قرائت سوره یس و دعا و توسل همگانی انجام گیرد.